Presja kosztów i słabnący popyt na nowe domy
Amerykańscy deweloperzy mierzą się ze słabnącym zainteresowaniem nowymi domami. Wysokie koszty budowy i finansowania, w tym stopy procentowe, ograniczają ich możliwości dostosowania cen do budżetów klientów, którzy coraz trudniej radzą sobie także z codziennymi wydatkami. Z najnowszych danych wynika, że 43% firm obniża ceny domów, lecz skala rabatów nie wystarcza, by ożywić popyt. Deweloperzy sygnalizują, że nie mają już przestrzeni na większe obniżki. Czy z podobnym paradoksem może stopniowo zetknąć się również polski rynek?
Nastroje firm budujących domy w USA są najgorsze od ponad 14 lat. W październikowym badaniu National Association of Home Builders (NAHB) wskaźnik zaufania deweloperów domów jednorodzinnych wyniósł zaledwie 29 punktów — najmniej od czerwca 2012 roku. Próg 50 punktów oddziela przewagę ocen pozytywnych od negatywnych. Jeszcze niżej, do 18 punktów, spadł wskaźnik zainteresowania potencjalnych nabywców. Potrzeba zakupu domu nie znika, ale coraz mniej Amerykanów może sobie na niego pozwolić.
Zobacz również materiały o tym, gdzie podziało się 57,3 mld zł i dlaczego banknot 500 zł przypomina pieniądz-widmo — „Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie…” [POWERED BY EURONET]; o zmianach w ofercie Trade Republic po sukcesie oprocentowania 6% i bliższym spojrzeniu na niemiecki bank [POWERED BY TRADE REPUBLIC]; a także o bezpłatnej karcie dostępnej na całym świecie przez całe życie oraz promocji największego banku w Europie, przy której pojawia się pytanie o konkurencję z Revolutem [POWERED BY BNP PARIBAS].
Domy są więc zbyt drogie dla wielu kupujących, a deweloperzy działają pod silną presją i wskazują, że kończy im się pole manewru. Jednym z głównych źródeł tej sytuacji jest koszt finansowania zakupu. Oprocentowanie 30-letnich kredytów hipotecznych ponownie przekroczyło 7%, a według Freddie Mac w połowie października wynosiło średnio 7,4%. Freddie Mac przewiduje przy tym dalszy wzrost w 2027 roku. Przy takim poziomie oprocentowania nawet niewielka zmiana ceny nieruchomości może wyraźnie podnieść miesięczną ratę.
W październiku ceny domów obniżało aż 43% firm — był to najwyższy udział od rozpoczęcia takich pomiarów w 2020 roku. Średni rabat sięgał jednak tylko 6%. Większe obniżki utrudniają rosnące wydatki na materiały budowlane, energię, transport i finansowanie. Dodatkowym wyzwaniem staje się dostępność pracowników. Według NAHB ponad jedna trzecia deweloperów informowała w ostatnim miesiącu o zakłóceniach na lokalnych rynkach pracy związanych z zaostrzeniem kontroli imigracyjnych. Kontrole opóźniają realizację inwestycji, a obawy przed przyjściem do pracy zgłasza nawet część osób zatrudnionych legalnie. Pracownicy, którzy pozostają na budowach, oczekują wyższych stawek, co przy wydłużających się terminach podnosi koszty przedsięwzięć.
Firmy szukają zatem sposobów konkurowania innych niż sama obniżka ceny. Dodatkowe zachęty proponuje aż 65% amerykańskich deweloperów. Są wśród nich dopłaty zmniejszające oprocentowanie kredytu hipotecznego, pokrycie części kosztów transakcji oraz korzystniejsze wyposażenie domu. Dla nabywcy ich wartość może być zbliżona do rabatu, natomiast deweloperowi pozwalają zachować oficjalną cenę sprzedaży i nie wpływać bezpośrednio na poziom cen na rynku. Nie są to rozwiązania bezkosztowe, ale zapewniają firmom większą elastyczność podczas negocjacji.
O skali trudności świadczą również najnowsze dane amerykańskiego Departamentu Handlu: liczba rozpoczętych budów spadła o 4,6%. Deweloperzy ograniczają uruchamianie kolejnych projektów, by nie zwiększać zasobu niesprzedanych domów. Gotowa nieruchomość, która długo czeka na nabywcę, generuje koszty finansowania i utrzymania. W takiej sytuacji firma może uznać, że przyjęcie straty na jednej sprzedaży jest korzystniejsze niż dalsze zamrażanie kapitału.
Przykład USA pokazuje, że osłabienie popytu nie musi od razu prowadzić do gwałtownego spadku cen mieszkań. Wcześniej pojawiają się rabaty, dodatkowe korzyści dla kupujących i ograniczenia nowych budów. Czy taki mechanizm można dostrzec w Polsce? Sytuacja na krajowym rynku nie jest równie trudna. Choć na sprzedaż czeka duży zasób 60 000 niesprzedanych mieszkań, deweloperzy i inwestorzy indywidualni rozpoczynają budowę większej liczby lokali niż rok wcześniej. Koszty realizacji nadal rosną, ale popyt na kredyty w Polsce nie załamał się — przynajmniej dotąd. Presja na ceny może więc dopiero narastać.
Budowa mieszkań wciąż drożeje, co rodzi pytanie o najważniejsze pozycje w kosztach dewelopera. Podczas gdy firmy w USA ograniczają rozpoczynanie nowych inwestycji, w Polsce liczba budów rośnie. Z najnowszych danych GUS wynika, że w pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku rozpoczęto budowę o 4,5% więcej mieszkań niż rok wcześniej. Liczba pozwoleń na budowę zwiększyła się natomiast o 12,3%. Rosnąca oferta gotowych lokali oraz słabnąca dynamika cen były niedawno opisywane w „Subiektywnie o Finansach”. Pozostaje pytanie, ile faktycznie kosztuje wzniesienie mieszkania przeznaczonego na sprzedaż i jak duże możliwości obniżania cen mają polscy deweloperzy. Według GUS we wrześniu ceny produkcji budowlano-montażowej były o 6,9% wyższe niż rok wcześniej. Koszty budowy rosną zatem mimo słabszej koniunktury.